Thu hoạch sâm nữ hoàng vụ đầu tiên tại HTX Tâm Ngọc đã chính thức diễn ra vào đầu tháng 5/2026. Hơn 10 thành viên xã viên cùng đội ngũ kỹ thuật QueenGinseng có mặt trên cánh đồng từ 6 giờ sáng để cùng thu hái thân lá — bộ phận đầu tiên được khai thác trong vụ canh tác lâu năm này.

Đây là cột mốc quan trọng đánh dấu sự ra đời của vùng nguyên liệu Rumex crispus L. đầu tiên trong chuỗi cung ứng dược liệu của QueenGinseng. Bài viết tổng hợp toàn bộ thông tin về vụ thu đầu tiên: quy trình canh tác, mô hình hợp tác và những bước tiếp theo.

1. Một buổi thu hoạch Sâm Nữ Hoàng diễn ra như thế nào?

Sáu giờ sáng, mặt trời vừa lên qua những rặng tre ven cánh đồng. Các thành viên HTX Tâm Ngọc đã có mặt đông đủ trên ruộng. Hơn mười người, đa phần là phụ nữ, đầu đội nón lá, tay đeo găng vải, lưng cong xuống những luống cây cao ngang gối.

Đây là một buổi thu hái thủ công, tỉ mỉ — đúng tinh thần của một dược liệu đang trong giai đoạn xây dựng tiêu chuẩn chất lượng. Không có máy móc ồn ào. Mỗi cây được lựa chọn theo tiêu chuẩn riêng.

Cánh đồng được tổ chức theo các luống thẳng tắp, có phủ bạt nhựa để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại. Giàn lưới che mỏng được căng phía trên để giảm cường độ ánh nắng — phù hợp với đặc tính sinh thái của loài Rumex vốn ưa khí hậu ôn đới mát mẻ.

Mỗi chị, mỗi cô có một dáng làm việc riêng — người ngồi xổm, người khom lưng, người quỳ. Nhưng tất cả có chung một sự tập trung vào từng động tác cắt.

Tiêu chuẩn chọn cây trong vụ thu hoạch sâm nữ hoàng

Mỗi cây được chọn thu phải đạt các tiêu chí: đủ chiều cao trưởng thành 60–100 cm theo đặc điểm thực vật học, lá xanh tươi, mép lá xoăn nhăn rõ rệt — dấu hiệu nhận dạng đặc trưng của loài Rumex crispus.

Đây là khâu quan trọng. Một cây chưa đạt độ trưởng thành sẽ cho thân lá thiếu hàm lượng hoạt chất, gây lãng phí nguyên liệu và kéo theo chi phí sơ chế tăng cao.

2. HTX Tâm Ngọc – Đối tác vùng trồng đầu tiên của Sâm Nữ Hoàng

Hợp tác xã Tâm Ngọc là một trong những đối tác vùng trồng đã đồng hành cùng QueenGinseng Việt Nam ngay từ những bước đầu triển khai loài dược liệu này tại miền Bắc.

Lực lượng nòng cốt của HTX là các chị em phụ nữ địa phương — những người có kinh nghiệm canh tác lâu năm. Sự kiên trì của họ là điều kiện cần để công việc trồng và chăm sóc cây diễn ra đúng quy trình, đúng mùa vụ.

Mô hình hợp tác trong vụ thu đầu tiên

QueenGinseng cung cấp giống đã được Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Khoa học Công nghệ tỉnh Thanh Hóa công bố lưu hành chính thức năm 2024 (tham khảo thông tin lưu hành giống sâm nữ hoàng tại Thanh Hóa), chuyển giao kỹ thuật canh tác và bao tiêu toàn bộ sản phẩm.

HTX Tâm Ngọc đảm nhận khâu canh tác trên ruộng — từ làm đất, trồng cây, chăm sóc, đến thu hoạch theo đúng quy trình kỹ thuật đã thống nhất giữa hai bên.

Đây là mô hình hợp tác có thể nhân rộng — không chỉ vì hiệu quả kinh tế, mà vì nó tạo ra một mối quan hệ minh bạch và bền vững giữa doanh nghiệp và người nông dân.

Người nông dân biết chính xác cây mình trồng sẽ đi về đâu. Doanh nghiệp biết chính xác nguyên liệu mình thu mua đến từ đâu. Trong ngành dược liệu, đây là điều cốt lõi.

3. Vì sao thu hoạch Sâm Nữ Hoàng lần này lấy thân lá mà không phải rễ?

Một câu hỏi nhiều bạn đọc có thể đặt ra: “Sao lần này thu thân và lá mà không phải rễ — vốn là bộ phận dược liệu chính?”

Câu trả lời nằm ở chu kỳ sinh trưởng. Đây là cây thân thảo lâu năm. Phần rễ cần 10–12 tháng tích lũy đầy đủ hoạt chất trước khi đạt giá trị dược liệu tối ưu.

Trong khi đó, phần thân và lá có thể thu sớm hơn, theo nhiều đợt trong năm, để tận dụng sinh khối và phục vụ các mục đích chế biến khác nhau.

Mục đích của lứa nguyên liệu đợt này

Lứa thân-lá từ ruộng HTX Tâm Ngọc hôm nay sẽ được đưa về cơ sở sơ chế và sử dụng cho ba mục đích chính:

• Nghiên cứu xây dựng đặc tính chiết xuất nguyên liệu.
• Phát triển công thức nguyên liệu B2B cho các đối tác chế biến.
• Hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng vùng trồng.

Mỗi bộ phận của cây đều có hồ sơ hóa học riêng. Việc nghiên cứu kỹ từng bộ phận chính là nền tảng để xây dựng một danh mục sản phẩm đa dạng và có cơ sở khoa học.

GHI CHÚ KỸ THUẬT Việc thu thân lá nhiều đợt trong năm KHÔNG ảnh hưởng đến sự phát triển của rễ. Ngược lại, tỉa thân lá hợp lý sẽ kích thích cây dồn dinh dưỡng vào rễ – kỹ thuật canh tác đã áp dụng cho nhiều dược liệu thân thảo lâu năm.

4. Khoảnh khắc đáng nhớ của vụ thu hoạch Sâm Nữ Hoàng đầu tiên

Cuối buổi sáng, khi những bó thân lá cuối cùng đã được gom vào sọt, các chị em HTX Tâm Ngọc đứng lại chụp một bức ảnh chung trên cánh đồng.

Tám người phụ nữ, mỗi người cầm trên tay một bó cây vừa thu, mỉm cười với nắng chiều. Phía sau là rừng bạch đàn xanh thẫm trải dài, trời chiều bắt đầu xuống màu mật.

Bức ảnh ấy, với chúng tôi, không chỉ là một bức hình kỷ niệm. Đó là bằng chứng cụ thể về một ý tưởng đang trở thành hiện thực.

Một dược liệu mới của Việt Nam đang dần có vùng nguyên liệu thực, được trồng bởi những con người thực, với một quy trình minh bạch và truy xuất nguồn gốc đầy đủ.

Vùng trồng không phải là một dòng trên báo cáo. Đó là một cánh đồng có thật, với những con người có thật. Hôm nay, vụ thu đầu tiên đã chứng minh điều đó.

5. Những bước tiếp theo Sau vụ thu hoạch Sâm Nữ Hoàng đầu tiên

Vụ thu hôm nay tại HTX Tâm Ngọc là một cột mốc — nhưng cũng chỉ là điểm khởi đầu. Trong những tháng tới, QueenGinseng và HTX Tâm Ngọc sẽ tiếp tục phối hợp ở nhiều khâu quan trọng.

Bước 1: Sơ chế và bảo quản nguyên liệu

Nguyên liệu thân-lá sẽ được vận chuyển về cơ sở sơ chế trong vòng 24 giờ, đảm bảo độ tươi và chất lượng hoạt chất.

Tại đây, nguyên liệu được phơi/sấy ở nhiệt độ phù hợp, đóng gói theo lô và lưu mẫu kiểm nghiệm. Mỗi lô đều được gắn mã truy xuất nguồn gốc.

Bước 2: Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng

Đội ngũ kỹ thuật QueenGinseng đang xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho vùng nguyên liệu HTX Tâm Ngọc — bao gồm định lượng hoạt chất bằng HPLC, vi sinh, kim loại nặng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Tiêu chuẩn này tham chiếu hồ sơ thực vật học của loài Rumex crispus L. trên cơ sở dữ liệu Plants of the World Online — Kew Gardens.

Bước 3: Chuẩn bị vụ thu hoạch sâm nữ hoàng tiếp theo

Phần rễ — bộ phận có giá trị dược liệu cao nhất — sẽ được thu ở chu kỳ riêng, dự kiến cuối năm 2026 khi cây đạt 10–12 tháng và hàm lượng anthraquinone tích lũy đầy đủ.

Đến lúc đó, chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về vụ tiếp theo từ ruộng đến quý độc giả.

Lời kết: Vụ thu hoạch sâm nữ hoàng đầu tiên đã định hình vùng trồng

Trong câu chuyện về một dược liệu mới, vùng trồng đầu tiên luôn quan trọng nhất. Không phải vì nó cho ra nhiều sản phẩm nhất, không phải vì nó đẹp nhất.

Mà vì nó là bằng chứng đầu tiên rằng tất cả những gì chúng ta đã nói về loài cây này không phải chỉ là lý thuyết.

HTX Tâm Ngọc — với những con người thật, những bó thân lá thật, và một sự hợp tác minh bạch — chính là bằng chứng đầu tiên đó. Để hiểu rõ hơn về loài dược liệu này, mời quý độc giả đọc thêm hồ sơ thực vật học toàn diện của sâm nữ hoàng, câu chuyện founder QueenGinseng và tìm hiểu thêm về đội ngũ QueenGinseng Việt Nam.

Cảm ơn các chị em HTX Tâm Ngọc đã đồng hành cùng QueenGinseng trong vụ thu đầu tiên này. Hành trình của chúng ta mới chỉ bắt đầu.